ප්‍රබල එල් නීනෝ කාලගුණික තත්ත්වයක් හේතුවෙන් ලෝකයේ වඩාත්ම අවදානමට ලක්විය හැකි ප්‍රදේශවල තවත් මිලියන 49 කට ආසන්න ජනතාවක් දැඩි ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයකට පත්වීමේ ඉහළ අවදානමක් පවතින බව එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක ආහාර වැඩසටහන (WFP) පවසයි.

අධික උෂ්ණත්ව මට්ටම් වාර්තා වන මෙම එල් නීනෝ තත්ත්වය 1950 සිට වාර්තා වූ ප්‍රබලම තත්ත්වයට පත්විය හැකි බවත්, එය සිදුවීමට 81% ක ඉහළ සම්භාවිතාවක් පවතින බවත් එම ආයතනයේ නව වාර්තාවක දැක්වේ.

පැසිෆික් සාගරයේ ජල පෘෂ්ඨයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හේතුවෙන් ලෝකයේ කාලගුණ රටාවන් වෙනස් වන අතර, දකුණු අප්‍රිකාවට නියඟයද, ආසියාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවලට මෝසම් වර්ෂා ප්‍රමාදවීම් සහ වෙනත් ප්‍රදේශවල අක්‍රමවත් වර්ෂාපතනයක්ද මෙයින් ඇති කරයි.

අදාළ අවදානමට ලක්විය හැකි රටවල් 45 ක් සම්බන්ධයෙන් සිදු කළ විශ්ලේෂණයකට අනුව, දැනටමත් අර්බුදකාරී මට්ටමේ ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයකට මුහුණ දී සිටින ජනතාවට අමතරව, දැඩි කුසගින්නට මුහුණ දෙන ජනගහනය 22% කින් ඉහළ ගොස් මිලියන 274 ක් දක්වා වර්ධනය විය හැකි බව ලෝක ආහාර වැඩසටහන පුරෝකථනය කරයි.

මධ්‍යම අමෙරිකාවේ ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට පත්වන ජනගහනය 83% කින් ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

දකුණු අප්‍රිකාවේ ආහාර අර්බුදයට මුහුණ දෙන පිරිස ආසන්න වශයෙන් 75% කින් වැඩි විය හැක.

දකුණු අප්‍රිකාව, දකුණු අමෙරිකාව සහ කැරිබියන් කලාපය යන සෑම ප්‍රදේශයකම අතිරේක මිලියන 12 කට අධික ජනතාවක් දැඩි ආහාර අනාරක්ෂිතභාවයට පත්විය හැකිය.

පසුගිය 2025 වසරේ හොඳ අස්වැන්නක් ලැබීම හේතුවෙන් ගෝලීය ආහාර වෙළඳපොළ ශක්තිමත් මට්ටමක පැවතුණද, මැදපෙරදිග ගැටුම් සහ කාලගුණික විපර්යාස නිසා සිදුවිය හැකි අස්වනු හානි හේතුවෙන් ආහාර මිල යළිත් ඉහළ යාමේ පීඩනයක් ඇති විය හැකි බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

එමෙන්ම, 2025 වසරේ අමෙරිකානු සහ යුරෝපීය පරිත්‍යාගශීලීන් විසින් සිදු කරන ලද අරමුදල් කප්පාදුව හේතුවෙන් මෙම අර්බුදය නිරීක්ෂණය කිරීමේ කටයුතුවලට බාධා එල්ල වී තිබේ. 2024 වසරේදී ගෘහස්ථ සමීක්ෂණ මිලියන 1.1 ක් පමණ සිදු කළ WFP ආයතනය, 2025 වසරේදී සමීක්ෂණ 800,000 ක් පමණ කර ඇති අතර, මේ වන විට අරමුදල් හිඟකම නිසා එම දත්ත රැස් කිරීමේ කටයුතු තවත් පහත වැටී ඇති බව සඳහන් වේ.

නවතම කාලගුණ අනාවැකි අනුව නැගෙනහිර අප්‍රිකාව, සහෙල් (Sahel) කලාපය, මධ්‍යම අමෙරිකාව සහ කැරිබියන් ප්‍රදේශවලට වර්ෂාපතන හිඟයක් ඇති විය හැකි අතර, සෝමාලියාව සහ ඒ ආසන්න ප්‍රදේශවල ගංවතුර අවදානම ඉහළ යා හැක. දකුණු සහ ගිනිකොණදිග ආසියාව පුරාද සැලකිය යුතු බලපෑම් ඇතිවිය හැකි බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.

මෙම අර්බුදකාරී තත්ත්වයට මුහුණ දීම සඳහා මේ වන විටත් රටවල් 18 ක ජනතාව මිලියන 1.3 කට වැඩි පිරිසකට මුදල් සහ අනෙකුත් ආධාර ලබා දෙමින් අපේක්ෂිත ක්‍රියාමාර්ග වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කර ඇති බව ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ දේශගුණ හා ඔරොත්තු දීමේ සේවයේ අධ්‍යක්ෂ රිචඩ් චූලාර්ටන් (Richard Choularton) සඳහන් කරයි.