පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන් නැවත බන්ධනාගාරගතවීමත් සමග අධිකරණයට අපහාස කිරීම පිළිබඳ විවාදය යළි ඇවිළී තිබේ. එහෙත් අධිකරණ කරන්නේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම පමණි. නීතිය සහ එහි සීමාවක් නැති දඬුවම් පිළිබඳ වගකම පාර්ලිමේන්තුවට අයත් වන්නකි. ඥානසාර හිමියන්ට අත්වූ දඬුවම ගැන දෙපිළ බෙදී ගැන හඬ නගන උදවිය මෙම නීතිය ගැන නිසි කථිකාවට අවතීර්ණ වී නොමැති බව පෙනී යන්නේය

2026 ඔක්තෝබර් 5 වන දින අභියාචනාධිකරණය, අධිකරණයට අපහාස කිරීම සම්බන්ධයෙන් පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට නියම කළ වසර හයක සිරදඬුවමේ ඉතිරි කාලය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයාට නියෝග කළේය. දින කිහිපයක් ඇතුළත සමාජය සිවුර, බන්ධනාගාර ඇඳුම සහ සංඝයාගේ ගෞරවය ගැන වාද කරන්නට විය. මෙහිදී වසර 6ක් වැනි දිගු කාලයක දඬුවමක් හිමිවීම පිළිබඳවද කථාබහට ලක්විය. සමහරෙක් අමනාපයෙන් යුක්තව මේ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රසිද්ධියේ හෝ අප්‍රසිද්ධියේ අදහස් දැක්වූහ. එය එක්තරා ආකාරයට අධිකරණය දෙසට එල්ලවූ අමනාපයක්ද විය.

නමුත් එම අමනාපය වැරැදි තැනකට යොමු වී ඇත. මේ රටේ විනිසුරුවරුන් අපහාස නීතිය ලියන්නේ නැත; ඔවුන් කරන්නේ එය ක්‍රියාත්මක කිරීම පමණි. අපහාසයකට දඬුවම වසර හයක් හෝ ඊටත් වඩා දිගු විය හැක්කේ, අධිකරණයේ ගැටළුවකින් නොව, පාර්ලිමේන්තුව කිසි දිනෙක ඊට සීමාවක් නියම නොකළ බැවිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ අපහාසයට දඬුවම පුරෝකථනය කළ නොහැකි නම්, ඒ වගකීම පැවරෙන්නේ එය එලෙසම තැබීමට නැවත නැවතත් තීරණය කළ ව්‍යවස්ථාදායකයටය. මෙම ලිපිය ඥානසාර හිමියන්ගේ හැසිරීම ගැන හෝ තවමත් අධිකරණය හමුවේ ඇති කිසිදු කාරණයක් ගැන ස්ථාවරයක් නොගනී. මෙහි මාතෘකාව නීතියයි.

ඥානසාර හිමිට වසර හයක් දක්වා දඬුවමක් ලැබුණු හැටි

මෙම නඩුව ආරම්භ වූයේ 2016 ජනවාරි මාසයේදී, ප්‍රගීත් එක්නැලිගොඩ අතුරුදන් කිරීමේ නඩුවේ කටයුතු අතරතුර හෝමාගම මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණයේදීය. 2018 අගෝස්තු මාසයේදී අභියාචනාධිකරණය හිමියන් අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ වරදට වරදකරු කර, ප්‍රායෝගිකව වසර හයක බරපතළ වැඩ සහිත සිරදඬුවමකට සමාන දඬුවම් නියම කළේය. 2019 මැයි මාසයේදී ජනාධිපති සමාවක් මත උන්වහන්සේ නිදහස් කරන ලදී. 2026 සැප්තැම්බර් 10 වන දින ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය එම සමාව අවලංගු බව තීරණය කළ අතර, ඔක්තෝබර් 5 වන දින අභියාචනාධිකරණය දඬුවම නැවත ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස නියෝග කළේය.

ගණනය කර බලන්න. මහෙස්ත්‍රාත් අධිකරණයම මෙම අපහාසය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කළේ නම්, අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 55 වන වගන්තිය යටතේ උපරිම දඬුවම මාස 18ක සිරදඬුවමකට හෝ රුපියල් 1,500ක දඩයකට සීමාවන්නට තිබිණි. කාරණය අභියාචනාධිකරණයට ගිය බැවින්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 105 (3) වන ව්‍යවස්ථාව අදාළ විය. එම ව්‍යවස්ථාව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට සහ අභියාචනාධිකරණයට අපහාසයට “අධිකරණය යෝග්‍ය යැයි සලකන පරිදි බන්ධනාගාරගත කිරීමෙන් හෝ දඩයකින් හෝ දෙකෙන්ම” දඬුවම් කිරීමට ඉඩ දෙයි. සීමාවක් හෝ ව්‍යවස්ථාපිත මාර්ගෝපදේශයක් නොමැත. එබැවින් එකම හැසිරීමකට එක් අධිකරණයක උපරිමය මාස 18ක් වන අතර, තවත් අධිකරණයකදී එයට නියමිත දඬුවමේ උපරිමයක් නොමැත.

හිටපු අගවිනිසුරු සරත් එන්. සිල්වා මහතා, සීමාව මාස 18ක් බැවින් එම දඬුවම නීති විරෝධී බව ප්‍රසිද්ධියේ තර්ක කර ඇත. අභියාචනාධිකරණය සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කටයුතු කර ඇත්තේ 105(3) වන ව්‍යවස්ථාව ‘කිසිදු සීමාවක් නොපනවයි’ යන පදනම මතය. වරදකට හිමි උපරිම දඬුවම කුමක්දැයි හිටපු අගවිනිසුරුවරයකුට සහ අභියාචන අධිකරණවලට එකඟ විය නොහැකි නම්, නීතිය ප්‍රමාණවත් තරම් පැහැදිලි නැත. එය පැහැදිලි කළ හැක්කේ පාර්ලිමේන්තුවට පමණි.

2024 පනත කියන දේ සහ එය අත්හැර ඇති දේ

2024 පෙබරවාරි 2 වන දින බලාත්මක වූ 2024 අංක 8 දරන අධිකරණයකට, විනිශ්චය සභාවකට හෝ ආයතනයකට අපහාස කිරීමේ පනත, සියවස් දෙකකට වැඩි කාලයකට පසු ශ්‍රී ලංකාවේ අපහාස නීතිය තනි ව්‍යවස්ථාපිත නීතියකට ඇතුළත් කිරීමේ පළමු උත්සාහය ලෙස පැසසුමට ලක් විය. 3 වන වගන්තිය යටතේ, අධිකරණයක්, විනිශ්චය සභාවක් හෝ ආයතනයක් සහ යුක්තිය පසිඳලීම අගෞරවයට පත් කිරීමේ, හෝ විභාග වෙමින් පවතින නඩුවකට බාධා කිරීමේ හෝ බරපතළ අගතියක් ඇති කිරීමේ චේතනාවෙන් යමෙක් ක්‍රියා කරන්නේ නම් හෝ ක්‍රියා නොකර සිටින්නේ නම්, ඔහු අපහාසයක් සිදු කරයි.

අපහාසයක් ලෙස සලකනු ලබන ක්‍රියාද පනතේ ලැයිස්තුගත කර ඇත.

අධිකරණ නියෝගයකට හෝ තීන්දුවකට චේතනාන්විතව අකීකරු වීම; අධිකරණයකට දුන් පොරොන්දුවක් චේතනාන්විතව කඩ කිරීම; අධිකරණයට අපකීර්තියක් ඇති කරන හෝ යුක්තියට බාධා කරන අසත්‍ය කරුණු පළ කිරීම; අවසරයකින් තොරව නඩු කටයුතු පටිගත කිරීම හෝ විකාශනය කිරීම; සහ මහජන අසතුටක් ඇති කිරීමේ හෝ යුක්තිය පසිඳලීම පිළිබඳ සැකයක් ඇති කිරීමේ චේතනාවෙන් විනිසුරුවරයකුට අපකීර්තියක් ඇති කිරීම ආදිය එයට ඇතුළත්වය.

මෙම පනත නීත්‍යනුකූල භාෂණය ආරක්ෂා කරයි. සද්භාවයෙන් කරන නිවැරැදි වාර්තාකරණය අපහාසයක් නොවන අතර, දැනටමත් තීරණය කළ නඩුවක් පිළිබඳ සාධාරණ විවේචනයද අපහාසයක් නොවේ. යුක්තිය, ජාතික ආරක්ෂාව, හෝ අවුල් සහගත තත්ත්වයක් හෝ අපරාධයක් වැළැක්වීම සඳහා හෙළි කිරීම අවශ්‍ය බව අධිකරණය සෑහීමට පත්නොවන්නේ නම්, මාධ්‍යවේදීන්ට තම තොරතුරු මූලාශ්‍ර හෙළි කරන ලෙස බල කළ නොහැක.

පනත ක්‍රියා පටිපාටිමය ආරක්ෂණද එක් කරයි. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට සහ අභියාචනාධිකරණයට කොතැනක සිදු කළත් තමන්ට කරන අපහාසයට දඬුවම් කළ හැකි අතර, පහළ අධිකරණ, විනිශ්චය සභා සහ ආයතනවලට කරන අපහාසයට දඬුවම් කිරීමේ බලයද අභියාචනාධිකරණයට ඇත; මූලික අවස්ථාවේ අධිකරණ සිවිල් නඩු විධාන සංග්‍රහය යටතේ තමන්ට කරන අපහාසය සම්බන්ධයෙන් කටයුතු කරයි. චෝදනා ලැබූ පුද්ගලයකුට, අපහාසයට ලක් වූ බවට කියන විනිසුරුවරයා හැර වෙනත් විනිසුරුවරයකු විසින් නඩුව විභාග කරන ලෙස ඉල්ලිය හැකිය. අපහාසය නිල වශයෙන් අධිකරණයේ අවධානයට යොමු කළ දින සිට වසරක් ඇතුළත නඩු කටයුතු ආරම්භ කළ යුතුය. අභියාචනාධිකරණයේ සිට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ හැකි නමුත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයම කරන වරදකරු කිරීමකදී අභියාචනයක් නොමැත.

පනතේ නොමැති දෙය වනුයේ දඬුවම් වගන්තියකි. කිසිදු අධිකරණයක අවම දඬුවමක් නොමැති අතර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ හෝ අභියාචනාධිකරණයේ උපරිමයක්ද නොමැත. 15 වන වගන්තිය මගින් පනත අනෙකුත් සියලු නීතිවලට වඩා බලපවත්වන බව ප්‍රකාශ කළද, චෝදනා ලැබූ පුද්ගලයාට වඩාත්ම වැදගත් ප්‍රශ්නය ගැන එය නිහඬය.

අධිකරණ ක්‍රියාත්මක කළේ තමන්ට ලබා දුන් නීතියයි

අපහාසයකට මුහුණ දෙන විනිසුරුවරයකුට දඬුවම් පරිමාණයක්, බරපතළ කරන හෝ ලිහිල් කරන සාධකවල ව්‍යවස්ථාපිත ලැයිස්තුවක්, හෝ ඉක්මවිය නොහැකි උපරිමයක් නොමැත. අධිකරණයට දඬුවම නියම කිරීමට සිදුවන්නේ තම විනිශ්චය සහ පූර්වාදර්ශ පමණක් භාවිත කරමිනි. එය අධිකරණය තමන් විසින්ම නිර්මාණය කරගත් බලයක් නොවේ. 1978 ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව හරහා ජනතාව විසින් එය පවරන ලද අතර, එතැන් සිට සෑම පාර්ලිමේන්තුවක්ම එය නොවෙනස්ව තබා ඇත.

අපගේ අධිකරණ බොහෝ විට එම බලය සංයමයෙන් භාවිත කර ඇත. ඒවා සමාව අයැදීම් පිළිගෙන ඇති අතර, නාමික දඩ සහ අත්හිටුවන ලද දඬුවම් නියමකර ඇත. එහෙත් සංයමය අධිකරණයේ තේරීමක් මිස නීතිමය අවශ්‍යතාවක් නොවේ. වරදකට ලැබිය හැකි උපරිම දඬුවම කල්තියා දැන ගැනීමට පුරවැසියාට අයිතියක් ඇත. උසස් අධිකරණවලට කරන අපහාසය සම්බන්ධයෙන් ඔහුට එය දැනගත නොහැක. එය අධිකරණයේ නොව ව්‍යවස්ථාදායකයේ අසාර්ථකත්වයකි.

2024 දී පාර්ලිමේන්තුවට ලැබුණු අවස්ථාව

පාර්ලිමේන්තුව මෙම ගැටලුව නොසලකා හැරියා පමණක් නොවේ; එය සලකා බලා ඉවතට ගියේය. 2023 දී ප්‍රකාශයට පත් කළ පනත් කෙටුම්පතේ දඬුවම් සීමා කරන 11 වන වගන්තියක් තිබිණි: ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ රුපියල් 500,000ක් හෝ වසරක සාමාන්‍ය සිරදඬුවමක්, මූලික අවස්ථාවේ අධිකරණවල රුපියල් 300,000ක් හෝ වසරක්, සහ විනිශ්චය සභා හා ආයතනවල රුපියල් 100,000ක් හෝ මාස හයක් වශයෙනි.

පනත් කෙටුම්පතට අභියෝග කළ විට, පාර්ලිමේන්තුවට දඬුවම් සීමා කළ නොහැකි බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කීවේ නැත. කෙටුම්පත් කළ ආකාරයට 11 වන වගන්තිය 12 (1) වන ව්‍යවස්ථාවේ සමානාත්මතාවයේ අයිතියට අනනුකූල බවත්, එය සම්මත කළ හැක්කේ තුනෙන් දෙකක විශේෂ බහුතරයකින් පමණක් බවත් එය තීරණය කළේය. එය හඳුනාගත් අඩුපාඩු අතර මෙයද විය: අභියාචනාධිකරණය පහළ අධිකරණයකට කරන අපහාසයට දඬුවම් කරන අවස්ථාවට එම වගන්තිය කිසිදු දඬුවමක් නියම කර නොතිබිණි. හිමියන්ගේ නඩුව අයත් වන්නේ හරියටම එම කාණ්ඩයටය. අත්හිටුවන ලද දඬුවම්, කොන්දේසි සහිත නිදහස් කිරීම සහ නොගෙවූ දඩ සඳහා පැහැර හැරීමේ සිරදඬුවම් නොමැති වීමත්, පවතින ක්‍රමය සමග සමාන්තරව ලිහිල් ක්‍රමයක් ඇති කිරීමත් අධිකරණය පෙන්වා දුන්නේය.

පාර්ලිමේන්තුවේ ප්‍රතිචාරය වූයේ කෙටුම්පත නිවැරැදි කර අවශ්‍ය බහුතරය ලබා ගැනීම නොවේ. එය හුදෙක් එම වගන්තිය ඉවත් කර, පැරණි දඬුවම් නීතිය එලෙසම තැබුවේය.

තුනෙන් දෙකේ බහුතරය නිදහසට කරුණක් නොවේ

විශේෂ බහුතරයක් ලබාගැනීම අපහසු යැයි සමහර විට කියනු ලැබේ. එම තර්කය තවදුරටත් වලංගු නොවේ. වර්තමාන රජයට පාර්ලිමේන්තුවේ ආසනවලින් තුනෙන් දෙකකට වඩා ඇත. අපහාස දඬුවම්වලට සීමාවක් පැනවීමට, දඬුවම් නියම කිරීමේ මූලධර්ම හඳුන්වාදීමට, හෝ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කරන අපහාස වරදකරු කිරීමකට එරෙහිව සමාලෝචන අයිතියක් ඇති කිරීමට එයට අවශ්‍ය නම්, ඒ සඳහා අවශ්‍ය සංඛ්‍යාව එයට ඇත. අධිකරණ තීරණවලට ගරුකරන බවත්, කිසිදු පුද්ගලයකු වෙනුවෙන් නීතිය නොනමන බවත් රජය නිවැරැදිව පවසා ඇත. එහෙත් අධිකරණයට ගරු කිරීම සහ නීතිය නොවෙනස්ව තැබීම එකම දෙයක් නොවේ; අධිකරණ ක්‍රියාත්මක කළ යුතු නීතිය වෙනස් කිරීමේ බලය ඇත්තේ පාර්ලිමේන්තුවටය.

මෙය නව අදහසක්ද නොවේ. 2021 දී එවකට විපක්ෂ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රිවරයකු වූ පාඨලී චම්පික රණවක මහතා, අපහාසය සඳහා උපරිම දඬුවම මාස හයක සාමාන්‍ය සිරදඬුවමක් හෝ රුපියල් 10,000ක දඩයක් ලෙස යෝජනා කරමින් පෞද්ගලික මන්ත්‍රි පනත් කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කළේය. එය කිසි දිනෙක නීතියක් බවට පත් නොවීය. මෙම යෝජනා වසර ගණනාවක් තිස්සේ ප්‍රසිද්ධියේ පවතී; අඩුව පැවැතියේ දේශපාලන අධිෂ්ඨානයයි.

විපක්ෂය කොහිද?

විපක්ෂයේ කාර්යභාරය වන්නේ රජය පරීක්ෂා කිරීම සහ වඩා හොඳ නීති යෝජනා කිරීමයි. මෙම ප්‍රශ්නයේදී එය ඒ දෙකෙන් එකක්වත් කර නැත. ඔක්තෝබර් 5 න් පසු මහජන විවාදය සිවුර, බන්ධනාගාර ඇඳුම, රැඳවුම් භාරයේ සිටින භික්ෂුවකට සලකන ආකාරය සහ විපක්ෂ දේශපාලනඥයන්ද ඇතුළුව ඇතැමුන් උන්වහන්සේ නිදහස් කරන ලෙස කරන ඉල්ලීම් කෙරෙහි යොමු වී ඇත. ඒවා ජනතාවට දැඩි අදහස් තිබිය හැකි කාරණාය. එහෙත්, මා දන්නා තරමින්, අපහාස නීතිය සංශෝධනය කරන ලෙස ඉල්ලා සිටීමට, දඬුවම් සීමා කිරීමට පනත් කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කිරීමට, හෝ 2024 පනත දඬුවම් වගන්තියකින් තොරව සම්මත කළේ ඇයිදැයි විමසීමට කිසිදු විපක්ෂ පක්ෂයක් ඉදිරිපත් වී නැත.

තමන් විවේචනය කරන සීමාවක් නැති බලය තමන් විසින්ම එලෙසම තබා ඇති බව පිළිගැනීම ව්‍යවස්ථාදායකයන්ට වඩා අපහසු වුවද, එය වඩාත් අවංකය. ප්‍රතිවිපාක ගැන ශබ්ද නගන නමුත් නීතිය ගැන නිහඬ වන විපක්ෂයක් කිසිවකු වගකීමට ලක්කරන්නේ නැත.

පහළ අධිකරණවල දඩ දශක ගණනාවක් තිස්සේ සංශෝධනය කර නොමැති අතර, දැන් ඒවා බොහෝ දුරට සංකේතාත්මකය. ඉහළම මට්ටමේ කිසිදු සීමාවක් නොමැත. උසස් අධිකරණවල දඬුවම්, වගඋත්තරකරුවන් වහාම සමාව අයැදි 1991 නඩුවක රුපියල් 500 දඩයක් සහ තවත් නඩුවක අත්හිටුවන ලද වසර දෙකක සිරදඬුවමක සිට, විනිසුරුවරයකු බිය ගැන්වූ පුද්ගලයකුට 1984 දී අභියාචනාධිකරණය නියම කළ වසර හතක සිරදඬුවමක් දක්වාත්, Regent International Hotels v Cyril Gardiner නඩුවේ අපහාසය පවිත්‍ර කරන තෙක් සිරගත කිරීම දක්වාත් විහිදී ඇත. 2024 පනත යටතේ පළමු ප්‍රධාන දඬුවම 2025 දී ලැබිණි: වීසා ගනුදෙනුව සම්බන්ධ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ අතුරු නියෝගයක් චේතනාන්විතව නොසලකා හැරීම සඳහා හිටපු ආගමන හා විගමන පාලක ජනරාල් හර්ෂ ඉලුක්පිටියට වසර තුනක සිරදඬුවමක් නියම වූ අතර, ඔහු රක්ෂිත බන්ධනාගාරයේ ගත කළ වසර අඩුකිරීමෙන් පසු එය වසර දෙකක් දක්වා අඩු කරන ලදී.

නීති වෘත්තිකයන්ද නොසන්සුන්

මෙම පනත නීති වෘත්තිය තුළද විවාදය අවසන් කර නැත. 2025 මාර්තු මාසයේදී පුත්තලම මහාධිකරණය, අධිකරණයට ඇතුළු වන විට හිස නොනැමීම සහ නිසි ගෞරවයකින් තොරව අධිකරණය ඇමතීම සම්බන්ධයෙන් යැයි වාර්තා වූ අපහාස චෝදනාවක් මත නීතිඥවරියක රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කළේය; අභියාචනාධිකරණය පසුව රිට් අයැදුම්පතක් මත ඇය නිදහස් කරන ලෙස නියෝග කළේය. මෙම පනත ගැන තමන් “ඉතා කනස්සල්ලට” පත්ව සිටින බව ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය පවසා ඇත. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කරන අපහාස වරදකරු කිරීමකට එරෙහිව කිසිදු සහනයක් නොමැති වීම පෙන්වා දී ඇති ශාස්ත්‍රීය ලේඛකයන්, ව්‍යවස්ථාමය සමාලෝචන යාන්ත්‍රණයක් යෝජනා කර ඇත.

අනෙකුත් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටවල් කරන්නේ කුමක්ද?

අපගේ අසල්වැසි රටවල් බොහෝ කලකට පෙර නීති සම්පාදනය කළේය. ඉන්දියාවේ 1971 අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ පනත දඬුවම මාස හයක සාමාන්‍ය සිරදඬුවමකට හෝ රුපියල් 2,000 දඩයකට සීමා කරන අතර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඇතුළු කිසිදු අධිකරණයකට එය ඉක්මවීම පැහැදිලිවම තහනම් කරයි. සද්භාවයෙන් කරන සමාව අයැදීමක් මත දඬුවම සමා කිරීමටද එය ඉඩදෙන අතර, 2006 සිට සත්‍යය ආරක්ෂක පදනමක් ලෙස පිළිගනී. පාකිස්තානය මාස හයක හෝ රුපියල් 100,000ක සීමාවක් නියම කරයි. එංගලන්තයේ සහ වේල්සයේ උපරිම සිරගත කිරීම උසස් අධිකරණවල වසර දෙකක් සහ පහළ අධිකරණවල මාසයක් වන අතර, “අධිකරණයට අපකීර්තියක් ඇති කිරීමේ” වරද 2013 දී අහෝසි කරන ලදී.

මෙසේ කිරීමෙන් මෙම කිසිදු රටක අධිකරණයට ඇති ගෞරවය අහිමි වී නැත. පැහැදිලි උපරිමයක් අධිකරණයද ආරක්ෂා කරයි: දඬුවමක් අපහාසයට ලක් වූ විනිසුරුවරයාගේ පෞද්ගලික හැඟීම් පිළිබිඹු කරන්නේය යන ඕනෑම යෝජනාවක් එයින් ඉවත් කරයි.

පාර්ලිමේන්තුව දැන් කළ යුත්තේ කුමක්ද?

1. රජයට දැනටමත් ඇති තුනෙන් දෙකේ බහුතරයෙන් 105(3) වන ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කර, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට සහ අභියාචනාධිකරණයට කරන අපහාසය සඳහා දඬුවම නීතියෙන් නියම කළ උපරිමයකට යටත් කිරීම.

2. 11 වන වගන්තියේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හඳුනාගත් අඩුපාඩු නිවැරැදි කරමින්, සෑම අධිකරණයක්ම, විනිශ්චය සභාවක්ම සහ ආයතනයක්ම ආවරණය වන ඒකාකාර දඬුවම් විධිවිධානයක් 2024 පනතට ඇතුළත් කිරීම.

3. අපහාස නඩුවලදී අත්හිටුවන ලද දඬුවම්, කොන්දේසි සහිත නිදහස් කිරීම සහ දඩ සඳහා පැහැර හැරීමේ දඬුවම් පැහැදිලිවම ලබා ගත හැකි කිරීම.

4. ඉන්දියාවේ මෙන්, සද්භාවයෙන් කරන සමාව අයැදීමක් මත දඬුවම සමා කළ හැකි බවට විධිවිධාන සැලසීම.

5. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය කරන අපහාස වරදකරු කිරීමකට එරෙහිව, විශාල විනිසුරු මඬුල්ලක් ඉදිරියේ සමාලෝචන අයිතියක් ඇති කිරීම.

6. උද්ධමනයට අනුකූලව වෙනස් නොවූ, අධිකරණ සංවිධාන පනතේ 55 වන වගන්තියේ පහළ අධිකරණ දඩ සංශෝධනය කිරීම.

වගකීම පාර්ලිමේන්තුවටයි

අපහාසයට දඬුවම් කිරීමේ බලය පවතින්නේ යුක්තිය පසිඳලීම ආරක්ෂා කිරීමට මිස තනි විනිසුරුවරුන්ගේ ගෞරවය ආරක්ෂා කිරීමට නොවේ. එය අරපිරිමැස්මෙන් භාවිත කළ යුතු බව අපගේ අධිකරණ දිගු කලක සිට පවසා ඇත.

එහෙත් එම බලයේ සීමාවන් ඇඳිය යුත්තේ ජනතා නියෝජිතයන්ය. පාර්ලිමේන්තුව ක්‍රියා කරන තුරු, මහජනතාව කම්පනයට පත් කරන සෑම අපහාස දඬුවමක් සඳහාම දොස් පැවරෙනු ඇත්තේ අධිකරණයටය. එම දොස අයත් වන්නේ ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ සභා ගර්භයටය — සභාවේ දෙපසටම.