පසුගිය කාලයේදී අප බෙහෙවින් දුටුවේ විවිධාකාර අපරාධවල සැලකිය යුතු වර්ධනයකි. අපරාධකරුවෝ නොයෙක් සූක්ෂ්ම උපක්‍රම භාවිත කරමින් ස්වකීය ඉලක්ක සපුරා ගත්හ. විශේෂයෙන් සමාජයෙහි මතුවෙමින් තිබෙන ආර්ථික අර්බුදය අපරාධවල වර්ධනයට සහ නොයෙක් උපක්‍රම භාවිත මගින් අපරාධ කිරීමටද බලපා තිබෙන බව පෙනේ. රටෙහි පසුගිය කාලයේ සිට වර්ධනය වූ සමාජ දේශපාලන සහ ආර්ථික අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් මධ්‍යම පාන්තිකයන් බෙහෙවින් අවධානය යොමු කළ විසඳුමක් වූයේ යුරෝපාකරයට කෙසේ හෝ සංක්‍රමණයවීමටය. මෙකී මධ්‍යම පාන්තික වුවමනාව හොඳින් තේරුම් ගත් අපරාධකරුවෝ, ජාවාරම්කරුවෝ විවිධාකාර දැල් එළමින් ගොදුරු ඩැහැ ගනිමින් සිටිති.

මෙවැනි ජාවාරම්කරුවන්ගේ උපක්‍රම පිළිබඳ පොලිස් දෙපාර්තමේන්තුව, පුවත්පත් සහ විද්‍යුත් මාධ්‍ය, සමාජ මාධ්‍ය ආදියෙන් දැනුවත් කළද ජාවාරම්කරුවන්ගේ උපක්‍රමවලට ගොදුරුවීමෙහි අඩුවක් නම් දැකගත නොහැකිය. ඒ සඳහා දැක්විය හැකි, මේ දිනවල බෙහෙවින් අවධානයට ලක් වූ නිදර්ශනය අම්පාර රෝහලේ සේවය කළ භෞත චිකිත්සකවරියකගේ පණසුන් ශරීරය තෙල්දෙණිය ප්‍රදේශයේ මෝටර් රථයකින් හමුවීමය. හෙළි වී තිබෙන තොරතුරු අනුව ව්‍යාජ අනන්‍යතාවක් භාවිත කරමින්, අසත්‍ය තොරතුරු ප්‍රචාරය කරමින් මෙකී අපරාධයට සැකකරන පුද්ගලයා කාන්තාවන් රවටමින් කාලයක් තිස්සේ මුදල් ගැරීමේ ජාවාරම කරගෙන ගොස් තිබේ. මෙම භෞත චිකිත්සකවරිය ද ඔහුට හසු වූ ගොදුරකි. කැනඩාවට යවන බව සඳහන් කරමින් ඔහු මෙකී තැනැත්තියගෙන් කෝටියකට අධික මුදලක් වංචා කර තිබෙන බව සඳහන් වෙයි. මේ ආකාරයේ ජාවාරම් පිළිබඳ කෙතරම් සමාජය දැනුවත් කළත් යම්කිසි විෂයක් අධ්‍යයනය කළ, එහිලා උගත්කමක් සහිත උදවිය යළි යළිත් මෙවැනි අපරාධවලට ගොදුරුවන්නේ කවර හේතු සාධක නිසාදැයි අප විමසා බැලිය යුතුය. බෙහෙවින් අපරාධවලට ගොදුරුවනුයේ කාන්තාවන්ය. අපට පෙනෙන පරිදි මේ ආකාරයට දැන උගත් උදවියත් අපරාධවලට ගොදුරුවීමට බලපා තිබෙන එක් ප්‍රධාන හේතුවක් නම් මෙරට අධ්‍යාපන ක්‍රමය තුළ තිබෙන හිඩැසකි.

තවම අපට තිබෙනුයේ ගිරාපෝතක අධ්‍යාපන ක්‍රමයකි. කලා හෝ විද්‍යා විෂය ධාරාව හදාළද එහිලා ප්‍රධාන සාධකය කට පාඩම් කිරීමය. සාමාන්‍ය පෙළ සහ උසස් පෙළ අවධිය වන විට විවිධ විෂයයන් පිළිබඳ කරුණු මතක තබා ගැනීමට හැකි ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවෝ මේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය නමැති පාලම හරහා එතෙර වෙති. එහිලා විචාරාත්මක චින්තනය හෝ සෞන්දර්ය විඤ්ඤාණය පෝෂණය කිරීමක් නොමැත. එසේම තරගකාරී අධ්‍යාපන රටාවකට මුහුණ දී සිටින ඔවුන්ට විෂයයෙන් පරිබාහිර කටයුත්තකට අවධානය යොමු කිරීමට ද නොහැක. හුදෙක් විෂය කරුණු පමණක් හඹා යා යුතුය. එසේ නොවුණහොත් තරගයෙන් අසමත්වනු ඇත. අද රටේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය මෙහෙයවන ප්‍රධාන මූලධර්මය මෙය මිස අන් කිසිවක් නොවන බව අමුතුවෙන් සඳහන් කළ යුතු නැත. විචාරාත්මක චින්තනය වර්ධනය කරන ක්‍රියාකාරකම් අපේ පාසල් අධ්‍යාපනය තුළ තිබේ දැයි විමසිය යුතුය. විශේෂයෙන් තමන් හඳුනා ගැනීමට සහ අන් අය හඳුනා ගැනීමට හේතුවන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් අපට තිබේදැයි විමසිය යුතුය. අධ්‍යාපනයෙහි අරමුණ විය යුත්තේ පළමුව තමන් හඳුනා ගැනීම සහ සමාජය හඳුනා ගැනීමට හැකි සමබර විවෘත මනසක් ගොඩනගා ගැනීමට ශිෂ්‍ය ප්‍රජාවට මගපෙන්වීම නොවේද?

අපරාධවලට ගොදුරු වූ ස්ත්‍රී - පුරුෂ චරිත දෙස බලන විට අපට පෙනෙන්නේ ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන අසමත්වීම නම් අන් කිසිවක් නොව සමාජය හඳුනා ගැනීමට අසමත්වීමය. තමන් සමග සහ ඉන් පිටත චක්‍රය තුළ හමුවන විවිධාකාර චරිත හඳුනා ගැනීමට තිබෙන නොහැකියාව. තෙල්දෙණිය සිදුවීමෙහි සාපරාධි ගොදුරු වූ උගත් කාන්තාව පුද්ගලයන් හඳුනා ගැනීමට සමත් වූ තැනැත්තියක් නම් ඇය කිසිවිටෙක අපරාධයක ගොදුරක් නොවනු ඇත. අපට පුද්ගලයන් හඳුනා ගැනීමට මග පෙන්වනුයේ සාහිත්‍ය කලාවය. දැනුදු අපට ලෝකයෙහි හමුවන වෛවාරණ චරිත ජාතක පොතෙහි හමුවෙයි. එහෙත් අද ජාතක පොතෙහි ජාතක කීපයක් හෝ කියවා තිබෙන්නේ කීයෙන් කී දෙනකුද ? ජාතක පොත කියවන කල අපට අපගේ චරිත ස්වභාවයද, එහි මනෝ විද්‍යාත්මක පසුතලයද හොඳින් හඳුනාගත හැකිය.

කෙනකුට තමන් හඳුනාගත හැකිනම් අන් අයද හඳුනා ගැනීම අපහසු නැතැයි දාර්ශනිකයෝ සහ මනෝ විද්‍යාඥයෝ සඳහන් කරති. එසේ වුවද කරුමයක මහත ! අද අපට බෙහෙවින් හමුවනුයේ තමන්වත් හඳුනා නොගත් චරිතය. ජාතක පොත පමණක් නොව උසස් නවකතා, කෙටිකතා කියවන කල, ශ්‍රේෂ්ඨ ගණයේ නාට්‍ය හදාරන කල, නරඹන කල අපට චරිත හඳුනාගත හැකිය. එමගින් සුවිසල් සමාජ උගත්කමක් ලබාගත හැකිය. මෙයට දශක පහ හයකට පමණ පෙර කතන්දර කියාදෙන ආච්චිලා සීයලා ඕනෑ තරම් මෙරට විසූහ. එහෙත් ආච්චිලා සීයලා රැඳෙන පවුල අද බිඳ වැටී ඇත. ඒ වෙනුවට කුඩා පවුල් පමණක් ඉතිරිව ඇත. ඒ හේතුවෙන් පාරම්පරිකව ලැබුණු මානව ඥාන සම්භාරය වර්තමාන පරපුරට අහිමිව ඇත. ජීවිතය යනු අත්ත බිඳෙයි පය බුරුලෙන් තබා යා යුතු වර්ගයේ ගමනකි. එවැනි ගමනකට සමාජ උගැන්ම අත්‍යවශ්‍යය. අපරාධවලට ගොදුරු වූවන් පමණක් නොව අපරාධවල නිරත වන්නෝද එකී උගත්කම අහිමි වූවෝය. දුර දිග නොබලා අපරාධ කරමින් ජීවිතයම විනාස කරගැනීමට ඔවුන් යොමු වන්නේ එනිසාය.