කතුවැකි

මහාවංසයේ හැටි

අවසාන ඊළාම් යුද්ධය ගැන මහාවංසයේ ලියවුණු පරිච්ඡේදය වැරදි සහගත බව එම යුද්ධයේ සෙන්පතියා වූ සරත් ෆොන්සේකා පාර්ලිමේන්තුවේදී පසුගියදා පෙන්වා දුන්නේය. චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංගගේ සිට මහින්ද රාජපක්ෂ ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලය පිළිබඳ ලියවුණු පරිච්ඡේදයේ එන මෙම අවසන් ඊළාම් යුද්ධය පිළිබඳ කොටසේ වැරදි හැත්තෑ දෙකක් තිබෙන බව ප්‍රකාශ කළ සරත් ෆොන්සේකා ඒ ලියවිල්ල සභාගත කළේ ය.

එම යුද්ධය ඇසින් දුටු, ඒ ගැන තීන්දු තීරණ ගත්තා වූ අය එය වාර්තා කළ අය සිහි කල්පනාවෙන් යුතුව ජීවත් වෙමින් සිටියදීම මෙම වැදගත්ම ඓතිහාසික ලියවිල්ලට වැරදි තොරතුරු ඇතුළත් කිරීම එම ලියවිල්ලේ ඓතිහාසික වටිනාකම කෙලෙසීමකි.

මහාවංසයේ කියැවෙන්නේ විජය රජුගෙන් ආරම්භවන මහා සම්මත රාජ වංසයේ කතා පුවතයි. මේ මහා සම්මත රාජ වංසය ගැන දික්සද පිරුවෙන් නාහිමි මහානාම තෙරුන් වහන්සේ ලියන්නට ආරම්භ කරන විට මහානාම මාහිමියන් විජයගේ පැමිණීම, මහින්දාගමනය, ශ්‍රී මහා බෝධිය වැඩමවීම, ගැමුණු කුමාරයා රට එක්සේසත් කිරීම යන මහා ඓතිහාසික කාරණා සිදු වී වසර හාරසිය ගණනක් ගෙවී ගොස් තිබිණි. එසේ වුවද මහානාම හිමියන් තමන් වහන්සේ නූපන් අතීතයේ තොරතුරු මහාවංසයේ සඳහන් කළේ ඒ වන විට අනුරාධපුර යුගය ගැන ලියවී තිබූ සිහලට්ඨ කතාද, අටුවාවේ සඳහන් කතාද, මුඛ පරම්පරාවෙන් ගෙනා තොරතුරු ද එක් කරමිනි. මහානාම හිමියන්ට පෙර ලියවී තිබූ සිංහල අට්ඨකතාවල සමහර දේ ඉතා විස්තරවද, සමහරක් අති සංක්ෂිප්තයෙන් ද සමහරක් කරුණු නැවත නැවත කීමෙන් ඇති වූ පුනරුක්ති දොස් බැහැර කරමින් පාලියෙන් මහාවංසය රචනා කළ බව කියයි. ඒ අනුව මහානාම හිමියන්ද මහාවංසය රචනා කළේ අතීතයේ තිබූ කතාවල වැරදි පුනරුක්ති අත්හරිමින් වඩා නිවැරදි ඉතිහාසයක් රචනා කොට තැබීමටය. විජය රජුගේ සිට මහසෙන් රජු දක්වා මහානාම හිමියන් ලියූ මහාවංසය එයින් පසු නොයෙක් රාජ්‍ය සමයන්හි භික්ෂූන් වෙතින් සංග්‍රහ වෙමින් අවුත් කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජු දවස නතර විණ. පසු කලෙක මහාවංසය ගැන අවධානය යොමු වූයේ යාපනේ ඉපිද ඉංග්‍රීසි මෙන්ම පාලි භාෂාව ඉගෙන මහනුවර දිසාපති ධුරයට පත් ජෝර්ජ් ටර්නර්ටය. ජෝර්ජ් ටර්නර් එය ඉංග්‍රීසියට පරිවර්තනය කිරීමෙන් පසු ලංකාදීපයේ ආගම, ප්‍රවෘත්ති, රාජ චරිත ගැන දැන ගැනීමට යුරෝපීය පඬිවරුන්ට වුවමනාවක් ඇති වූ බව එකල පතළ වූ ලියකියවිලිවල සඳහන්ව තිබිණ. එහෙත් ඉංග්‍රීසියට නැගුවේ ඒ වන විට ජෝර්ජ් ටර්නර්ට සොයාගත හැකිව තිබූ මහවංසයේ 36 වැනි පරිච්ඡේදය දක්වා පමණය. මෙයින් පසු 1871 දී බටුවන්තුඩාවේ පඬිතුමා මහාවංසය සිංහලට නගා මුද්‍රණය කිරීමේ යෝජනාව ග්‍රෙගරි ආණ්ඩුකාරවරයාට ඉදිරිපත් කළ විට ග්‍රෙගරි ආණ්ඩුකාරයා කළ දූරදර්ශී යෝජනාව ගැන හික්කඩුවේ සුමංගල හිමියෝ මෙසේ කියති.

‘‘ව්‍යාකූල වූ පොතක් ශුඬකිරීමෙහි එකම පණ්ඩිත කෙනකුගේ මතයෙන් සම්පාදනයට වඩා දෙදෙනකුගේ මත සංසන්දනයෙන් කිරීම යෝග්‍යය. ඒ ගැන උඹ හැර මා විසින් සලකන ලද පණ්ඩිතවරයා සුමංගල නායක උන්නාන්සේය. උන්නාන්සේත් සමග පොත බෙදාගෙන සුඬ කොට සිංහලටත් පොතක් ලියා දෙන්නට හැකි දැයි විචාල විට යෙහෙකැයි උත්තර දුන් හෙයින්…’’ ඊට පසු මහවංසයේ පුස්කොළ පිටපත් සෙවීමේ දුෂ්කර ව්‍යායාමය සුමංගල හිමියෝ මෙසේ විස්තර කරති.

‘‘පොතේ ශුඬිය සොයන පිණිස නානා ප්‍රදේශවල මහාවංසය පිට පත්කර තිබෙන පොත් බලනු පිණිස සත්කෝරලයෝ රිදී විහාරය, සෙංකඩගල නුවර, ගිරිවායේ මුල්ගිරිය, මාතර, ගාල්ල, බෙන්තොට, පානදුරය, සල්පිටිකෝරලය යනාදී ස්ථානවලින් සපයනු හැකි තරම් පරණ පොත් එකොළසක් සපයවා, මෙසේ සොයා ගත් මහාවංස පොත් 11 න් 06 ක් සමාන බව පෙනී ගියෙන් ඒ අනුව සිංහලෙන් මහාවංසය ප්‍රකාශ කිරීමටත්, ලිවීමටත් පදනම දැමුවේය.

කෙසේ වෙතත් මහාවංසය ලිවීමේදී එහි රචකයාගේ පක්ෂපාතීත්වයත්, ගෞරවයත් එයට බලපා ඇති බව පෙනේ. දුටුගැමුණු මහ රජු ගැන දැවැන්ත වීරාභිවාදනයක යෙදෙන මහා වංසය කාශ්‍යප රජු ගැන දක්වන්නේ පිළිකුල් සහගත පිළිවෙතකි. පීතෘ ඝාතක පාපියකු වන කාශ්‍යප ගල උඩ ආලකමන්දාවක් කරගෙන සැප වින්දෙකි. සීගිරි කෞතුකාගාරයේ රිදී තහඩුවේ කොටා තිබෙන මහාවංස පාඨය කියවන්නකුට දැනෙන්නේ මේ තමන් ඉන්නේ මෘගයකුගේ වාසභවනයක් ආසන්නයේ බවයි.

ඊළාම් යුද්ධයේ සෙනෙවියෙක් ගැන නම තියෙන්නේ දෙපොළක පමණක් බව සරත් ෆොන්සේකා කිව්වද 1818 කැරැල්ලේදී කැප්පෙටිපොළ, මඩුගල්ලේ හිස ගසා දැමූ පුවත මහාවංසයේ නැත. 1848 මාතලේ කැරැල්ලේ ගොංගාලේ ගොඩබණ්ඩා හෝ පුරංඅප්පු ගැන සඳහනක්වත් නැත. මහාවංසයේ වැරදි තොරතුරුවලට වඩා ඇත්තේ මගහැරුණු තැන්ය.

අවසන් ඊළාම් සටන ගැන කියවුණ මහාවංස පරිච්ඡේදයේ ශ්‍රී ලංකා යුද හමුදාවේ මෙහෙයුම් ගැන වැරදි අඩුපාඩුකම් සහිතව සඳහන් වුවත් නාවික හමුදාවේ සහ ගුවන් හමුදාවේ මෙහෙවර ගැන ඇත්තේ අල්ප සඳහන්ය. හමුදාවේ තොරතුරුවල අඩුපාඩු ඇත්තේ අවසන් යුද්දෙ පැත්ත පළාතක නොසිටි මේජර් ​ෙජනරාල්වරු දෙදෙනෙක් තොරතුරු දුන් නිසාය. එහෙත් නාවික හෝ ගුවන් හමුදාවේ කිසිවෙක් මේ මහා මෙහෙයුමේ තොරතුරු ගන්නට මහාවංස සම්පාදන කමිටුවට ඇතුළත් කරගෙන නැත. එම නිසාමදෝ ගුවන් හා නාවික හමුදාවේ මෙහෙවර සඳහන්ව ඇත්තේ අල්ප මාත්‍රවය. බෙදුම්වාදී යුද්ධයට පිටු 72 ක් වෙන් කර ඇතත් නාවික හා ගුවන් හමුදාවල මෙහෙවර ක්‍රියාන්විත ගැන විස්තර කරන්නට යොදාගෙන ඇත්තේ පිටු තුනකට හතරකට නොවැඩි ප්‍රමාණයකි. එසේම කෆීර් යානා, මිග් යානාවලින් කොටි බංකර් පස්කදු බිඳ, කුඩා ප්‍රහාරක යාත්‍රා යොදා ගනිමින් මරාගෙන මැරෙන මුහුදු කොටි බළකා සමග සටන් කරමින් ආයුධ නැව් ගිල්වා දමමින් කළ මෙහෙයට ලබා දී ඇත්තේ අල්ප ඉඩකි.

යුද්ධයේ කතාව ලියන්නේ ජයග්‍රාහකයාය. ලෝක ඉතිහාසයේ ද ගති සොබා එසේය. ඊළාම් යුද්ධයේද ඉතිහාසය ලියැවෙන්නේ ජයග්‍රාහකයාගේ පැත්තෙනි. එහෙත් දුටුගැමුණු එළාර ,විජයබා, චෝල, සිංහල, පරංගි යුද්ධ ගැන ලියද්දී සතුරා ගැන ඔවුන්ගේ සෙනෙවියන්ගේ කෲරකම් මෙන්ම රණකාමීත්වය ගැනද සටහන් මහාවංසයේ අප්‍රමාණය. එළාර ගැන පමණක් නොව එළාරගේ පර්වත ඇතා ගැනද එහි සඳහන්ය. භල්ලුක, ඡත්‍ර ඉසුරු නාලික, දික්අබා ආදී දෙමළ සෙනෙවියන් ගැනද දීඝජන්තුවා ගැනද එහි සඳහන්ය. සතුරු පැත්තේ දාඨිය, පීඨිය, පනියමාර ගැන තොරතුරු අපමණය. එහෙත් මහාවංසයේ බෙදුම්වාදී යුද්ධ පරිච්ඡේදයේ ලොව දරුණුතම ත්‍රස්තයන් ත්‍රස්ත නායකයන් ගැන ඇත්තේ අල්ප වශයෙනි. ඒවා සටහන් කළ යුතු වන්නේ ඉතිහාසය කියවන සිංහලයන්ට ඒවාද දැන ගැනීමට ඉඩ දිය යුතු නිසාය.

කෙසේ වෙතත් යුගයක රාජ්‍යයන්ගේ පාලක පැලැන්තියේ අදහස්ය. 2010 දී සරත් ෆොන්සේකා ජනාධිපති වූයේ නම් මහාවංසයේ මේ පරිච්ඡේදයේ හැටි කෙසේ විය හැකිද? ඒ ප්‍රශ්නය මහාවංසය කියවන්නාට ලොකු එළියක් සපයයි. කෙසේ වෙතත් මහා වංසයේ වැරදි පෙන්නා සරත් ෆොන්සේකා මහාවංසයට ලොකු සේවයක් කර තිබේ. මිලට ගන්නට කිසිදු උනන්දුවක් නොදක්වන මේ ‘මහා පොත’ පසුගිය සතියේ හොඳට විකිණී ගියේ ෆොන්සේකා කළ මේ ප්‍රකාශය නිසාය.